Le monarchia danese

Durante que le major stationes televisive danese reporta del nuptias de prince Joachim e Marie Cavallier tote le die, io vos presenta alcun informationes del monarchia danese, e alcun reflexiones super su ration de esser.

Le rege danese Frederik le Septime (1808-1863) esseva un homine tranquille e demotic, alora al 21 de martio 1848, quando un demonstration con 15.000 homines, guidate per le politico Orla Lehman, presentava al rege un adresse demandante democratia, ille lo simplemente acceptava.

Dunque le democratia danese nasceva sin que un sol unda de sanguine esseva effundite, e al 5 de junio le proxime anno Danmark habeva su prime constitution democratic - le “Grundlov”.

Il esseva un decision sage per rege Frederik, qui non solmente evitava esser decapitate, como es le costume durante revolutiones, ma anque reteneva un poc de potentia (Danmark esseva solmente completemente democratic in 1901.)

Alora il es gratias al sagessa de Frederik, que Danmark ancora es un monarchia post 160 annos. In nostre era illuminate, stante al summitate de saper e scientia, IT, e technologia genetic, nos ancora ha un familia regal, qui porta coronas, vive in castellos, e transversa le urbes in carrossas auree a occasiones festive. E illo es plus popular que jammais antea.

Nostre regina currente, Margrethe, nos ha guidate desde 1972. Su familia consiste de su sposo prince consorte Henrik (anteriormente conte Henri de Monpezat de Francia) e lor infantes prince hereditar Frederik, e prince Joachim. Joachim es, qui hodie se marita (pro le secunde vice) con le francese Marie Cavallier.

Le familia regal es amate per le (majoritate del) populo, particularmente le regina e le prince hereditar. Le prince consorte al altere latere pare esser un poco minus popular, forsan inter altere proque ille post quaranta annos in Danmark non ancora pote parlar danese solmente partialmente correcte, e proque ille ha declarate que ille soleva castigar su filios “como cavallos e canes”. Ma assi es ya le circumstantias - le familia regal sta super le lege, e on non pote expectar que illes omitte batter su infantes, como es requirite per le lege le resta del population.

Ultra esser un fumator ardente, nostre regina non es le figura jovial e demotic, como esseva p.ex. su patre Frederik le None, le rege marinero qui esseva cognoscite pro su multe tatus. Per contrasto, illa e su familia pare ambir se exclusivemente con personas aristocratic o multo ric, e solmente incontra le populaceo durante le visitas official in varie urbes, que illa debe facer alcun vices cata anno.

Similemente, quando le regina recipe visitantes pro le “Nytårskur” (le celebrationes del nove anno), il es clar que solmente personas ric o distinguite pote esser invitate, justo como solmente tal personas pote esser considerate pro esser innobilite. Le regina ha explicate in intervistas, que isto non es antidemocratic, nam tote personas in nostre societate ha *possibilitates* equal de devenir ric o distinguite.

Ben que il forsan non es multo cortese a iste die festive, on poterea ya demandar se, perque nos ancora hodie debe haber iste institution antiquate que es le monarchia, e si nos es adequatemente reimbursate pro le multe milliones de coronas que nos cata anno paga al sustenentia luxuose de iste poc personas.

Un argumento que on sempre audi demandante iste question, es que le monarchia ha un influentia positive al economia danese - e il es anque ver que membros del familia sovente participa in ferias mercantil e altere eventos ubi illes pote beneficiar le exportation de grande interprisas. Ma in iste dies ubi placias de labor de plus in plus es movite (“outsourced”) al extero, on pote ya demandar se si le reclamo regal vermente beneficia le populo integre, o solmente le actioneros del interprisas.

Un gruppo que vermente es beneficiate per le monarchia es le pressa “colorate”, que sempre ha bon historias a imprimer re le familia regal. P.ex. il ha le cartel de pressa gigante “Aller Press A/S”, que inter multe altere magazines possede “Billed-Bladet” - que consiste quasi solmente de historias elogiose del familia, e “Se & Hør” que ha como su specialitate imprimer historias irreverente de illo.

Finalmente nos naturalmente non debe oblidar le multissime personas qui se gaude per admirar le familia regal. Como actores e cantatores, illes da un poco de brillantia e fabula al vita enoiose de multes.

Si on non pertine a un del tres gruppos mentionate, il pote esser difficile vider le utilitate del monarchia.

In mi opinion le solution es simple. Illes que le monarchia beneficia pote anque mesme pagar pro illo. In Danmark, tote membros del ecclesia popular (statal) debe pagar taxas ecclesiastic. Ma si on se retira del ecclesia on es exemptate del taxas.

Proque non facer le mesme con le monarchia? Totes qui ha (o crede haber) ulle beneficio del monarchia, pote esser “membros del monarchia” e pagar “taxas monarchista”.

E illes qui non vide le utilitate del monarchia, o qui forsan mesmo lo considera un institution antiquate e ridicule, poterea retirar se de illo.

Le monarchia certo superviverea un tal arrangiamento, viste que illo es tanto popular.

Un tal systema es naturalmente politicamente inimaginabile hodie. Ma in le proxime 50 annos le composition ethnic de Danmark se cambiara sin dubita profundemente. Il sera interessante vider que occurre con le monarchia in iste periodo transitori.

Le addition le plus recente al familia regal

Johannes le phoca

- conto humosophic per Bjarne Hosbo

(Imprimite con le permission del autor.)

Il habeva olim un phoca mysteriose. Illo similava plus a un homine que a un phoca. Illo poteva anque parlar e portar habito e facer su compras al Magazin du Nord. Ma tamen illo esseva un phoca.

Illo similava a un homine sur le exterior – e habeva anque un nomine completemente ordinari: Johannes Jokumsen-Jørlunde. Le problema esseva: Geneticamente Jokumsen esseva un phoca. Dunque ille non poteva haber infantes con su sposa.

Sed ille poterea facilemente copular con un phoca feminin. Tamen ille non faceva isto, nam ille non sapeva que ille esseva un phoca.

Su parentes habeva essite ordinate non contar isto a ille. Pois alora le infante poterea haber complexos – e possibilemente sensationes infortunate, quando ille esseva in le jardin zoologic.

Tamen le sposa Jonna Jokumsen parturiva non minus que tres infantes san e brave – que in nulle maniera resimilava un phoca.

Como poteva illo occurrer?

Proque seniora Jokumsen esseva un dama multo social, qui con placer participava in omne le gaitates de su loco de labor, Joco & Nonsenso, in Loco del Riso - como prandios de Natal, jubileos, picnics, etc. E tal cosas pote haber resultatos multo fertile.

Un die in le calide estate de 1992 le familia esseva foras pro baniar se in le Golfo del Lamento. Johannes amava natar, e se moveva poco a poco plus e plus longe ab le plagia. Subito ille esseva absente. Le sposa e le infantes essayava reguardar le. Sed illes videva solmente duo phocas, qui se moveva in le undas in un joco de copular vivace.

Nove sitos in interlingua

Hic es alcun nove sitos de interlingua, que non mesmo Martein Sveinsson pare haber discoperite. ;)

Le sito de Lingox - de Finlandia - un senior con su proprie opiniones le quales ille non time divulgar. :P Le sito contine inter altere cosas un blog.

Le blog de Cryp - de Italia. Primarimente in italiano, ma con plure entratas in interlingua, o con summarios in interlingua.

Jam ha essite publicate alterubi le blog personal de

Daniel H. - de Anglaterra,

e le canal de Youtube de Hyperlingua - con un version in audio del Curso de Conversation per Harleigh Kyson Jr., narrate per un robot. Le autor del canal anque ha un sito re interlingua in germano, con un curso.

Le 350te anniversario del Pace de Roskilde

Hodie (martedi) ante 350 annos esseva concludite le Pace de Roskilde, in le qual Danmark-Norvegia debeva ceder a Svedia le regiones de Scania, Halland, Blekinge, e Bornholm (de Danmark) e le feudos de Bohus e Trondheim (de Norvegia).

Trondheim e Bornholm rebellava e poteva plus tarde retornar a lor patrias. Ma le resto del regiones ha essite parte de Svedia usque hodie.

Danmark perdeva a iste occasion un tertio de su territorio.

In le annos sequente le autoritates svedese conduceva un stricte policia de “svedification” in le regiones conquirite, ma totevia il ancora pare que multe habitantes del vetule regiones danese senti un vinculo con Danmark.

Io invia hodie un pensata amical a Scania, Halland, e Blekinge, super toto naturalmente al multe interlinguistas qui habita ibi. :-)

Un update

Hic es un update del duo ultime articulos in caso que alcuno serea interessate:

“Tumultos pro le sexte die e un nove crise de designos?”

Le demonstrationes ha continuate in multe paises in Africa, Asia, e le Medie Oriente. Hodie le bandiera danese esseva incendite in Pakistan, e, secundo le bureau de Ritzau, Sudan officialmente declarava un boycott de omne productos danese. Ma fortunatemente on non ha vidite le violentia que se usava ante duo annos, e nulle ambassadas ha essite attaccate physicamente.

Le tumultos in urbes danese se ha diminuite. Hodie le medias danese solmente reportava de poc incendios.

Un gruppo de juvenes de Nørrebro, ubi le tumultos comenciava, dava ante un septimana un declaration ubi illes explicava lor motivation. Inter altere illo describe le policia local como racialistic, brutal, e violante le derectos del juvenes, super toto in connexion con le perquisitiones frequente. Anque le policia es dicite haber essite violente contra un vetule immigrante, lo que les infuriava de plus. Le policia nega le assertiones del declaration.

“Le prime bomba?”

Responsa: No, il solmente esseva septe litros de gasolina. (Es bon que io memorava le signo de interrogation.) ;-)

Le policia ha scrutiniate le registrationes del camera de securitate in le solario. Hic il se vide como le duo juvenes vade calmemente trans le solario dispersante septe litros de gasolina. Il pare que il esseva le fumos del gasolina que causava le explosion.

Multe imagines del perpetratores ha essite publicate pro identificar les, ma le resultatos ha usque hodie essite poc. Dunque le policia habeva un tempore le theoria que le perpetratores habeva venite de un altere pais, probabilemente Svedia. (Forsan le incendio esseva lor maniera de celebrar le 350te anniversario del Pace de Roskilde.) ;-)

Ma secundo un policiero in le programma de television “Station 2” iste vespere, le theoria ha ora essite abandonate, e il pare que le policia ha alcun tracias del identitate del duo homines.

Le prime bomba?

Durante que le numero de incendios ha essite diminuente al ultime dies, heri, al 20 de februario, un solario in Østerbro in Copenhagen explodeva. Miraculosemente nemo esseva ferite - duo stanneros habeva justo descendite a in le cloaca juste presso al solario, quando le explosion occurreva.

45 minutas ante le explosion duo artisanos esseva pedite directiones al solario per duo homines de apparentia estranier in lor vinti annos. Post le explosion, le artisanos videva le duo juvenes curre del solario, jectante via un tasca al trottoir. Le tasca esseva plus tarde investigate per le policia. Illo contineva un latta de gasolina vacue e un malleo (ang.: sledgehammer).

Le theoria de policia es que le explosion esseva debite a un bomba de gasolina.

Le proprietario del solario assecura que ille ha nulle inimicos, alora le motivo del crimine eventual es un mysterio, e pro le medias danese e pro le policia. Ma le policia assecura, que isto non es un acto de terror, ma solmente un “drengestreg” (ang.: prank), un burla pueril. Le policia anque non opina que le explosion ha ulle connexiones con le tumultos e incendios que ha habite loco durante le ultime septimanas. Le policia non ha communicate como illes ha potite arrivar a iste conclusiones sin cognoscer le motivo del juvene suspectos.

Del resto, hodie duo altere solarios esseva incendite. Le prime in Brønshøj in Copenhagen in le matino. Le incendio esseva discoperite per un femina qui prendeva sol in le solario, e duo immigrantes de secundo generation ha postea essite arrestate. Le secunde in le postmeridie in le parve urbe provincial Stege, al insula Møn. Iste incendio esseva rapidemente extinguite e il ha nulle suspectos.

Ambe istos solmente esseva incendios normal, non explosive.

Le policia assecura que iste incendios ha nulle connexion con le explosion de heri, e non esseva actos de terror. Anque iste casos solmente esseva burlas pueril.

Alora il ha nulle causa pro alarma. ;-)

Tumultos pro le sexte die, e un nove crise de designos

Un nove crise de designos se evolve in Danmark e iste dies.

Al 12 de martio, le policia de securitate danese arrestava tres homines pro haber planate assassinar le designator K. Westergaard, qui ante duo annos designava le propheta musulman con un bomba in le turban.

Isto faceva plure jornales danese (re-)imprimer le designos de Muhammed, originalmente publicate per le quotidian Jyllandsposten in 2006, que alora duceva a grande tumultos in le mundo musulman.

Ora il pare que le historia pote repeter se. Il ha jam habite protestos e demonstrationes in plure paises musulman, le bandiera danese ha essite accendite, e un consilio parlamentari danese ha debite cancellar un visita planate a Iran, proque le governamento iranian exigeva un excusa official del governamento danese pro acceptar le visitantes.

In plus, juvene immigrantes (e descendentes de immigrantes recente) ha durante le ultime sex dies create tumultos in plure urbes danese. Innumerabile autos e containers e plure edificios, inclusive scholas e un “pre-schola” (kindergarten), ha essite incendite.

Il non es clar que ha motivate le tumultos. Alcunos opina que illos es debite a furia del reimpression del designos. Alteres que le juvenes simplemente se enoia e vole haber attention.

Le prime tumultos (que occurreva in Copenhagen) pote esser connectite con le “zonas de perquisition” que ha recentemente essite establite in plure locos del citate, pro impedir attaccos con cultellos. Hic le policia pote facer perquisition de tote personas que illes suspecta porta cultellos, sin ulle probas firme, e iste forsan ha frustrate alcun del juvenes.

Pumperos extingue un del incendios in Copenhagen

Solsticio

Vor sol er bleven kold,
Vi er i vintervold og dunkle dage.
Men nu er nedgang endt, og håbet tændt,
- ja, håbet tændt, for nu er solen vendt,
nu kommer lyset og den lange dag tilbage.

Johannes V. Jensen, 1921


Traduction directe (e multo mal):

"Nostre sol ha devenite frigide.
Nos es in le fortia del hiberno e dies obscur.
Ma ora declino ha cessate, e le spero accendite
- si, le spero accendite, nam ora le sol se ha tornate.
Ora retorna le lumine e le longe die. "


Felice solsticio.

Anniversario

Hodie iste blog comple un anno.

Alcun statisticas:

In le blog ha usque ora essite postate 36 entratas, 104 commentarios, un video, un canto, e 63 photos, le quales ha monstrate i.a. circa 50 interlinguistas, cinque vaccas, un rana, alcun pisces animate, e le monstro de Loch Ness.